Bạn đã bao giờ thấy kệ sách lung lay, cánh tủ kêu lạch cạch chỉ sau vài tháng dùng? Đội ngũ chúng tôi gặp chuyện này khá thường xuyên. Ban đầu ai cũng nghĩ lỗi nằm ở tấm gỗ hay tay nghề thợ lắp. Nhưng thủ phạm nhiều khi lại là vài con vít nhỏ xíu. Nếu bạn đang tính gia công vít dù số lượng lớn cho công trình hay xưởng nhỏ, hiểu rõ vít dù là gì và chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh nhiều phiền toái về sau.
Một con vít không cần to mới chịu lực tốt. Điều quan trọng là nó phải đúng loại, đúng kích thước và hợp với vật liệu cần bắn vào. Bạn có thể hình dung vít giống chiếc đinh giữ cả khung nhà. Nếu đinh sai cỡ, khung vẫn đứng lúc đầu. Thế nhưng chỉ sau một thời gian, mọi thứ sẽ lỏng dần rồi tuột ra.
Có lần đội ngũ chúng tôi nhận sửa một bộ kệ mà chủ nhà mua vít rẻ ngoài chợ. Vít bị tuột đầu chỉ sau vài lần siết. Cả bộ kệ phải tháo ra gần như làm lại từ đầu. Bài học khá đơn giản: tiết kiệm vài nghìn đồng ở khâu vít có thể khiến bạn tốn gấp nhiều lần công sức và tiền bạc khi sửa chữa.
Ba lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất là vít không đủ dài nên không giữ nổi các tấm ghép. Vít quá dài thì xuyên thủng mặt sau. Vật liệu sai lại khiến vít bị gỉ hoặc gãy khi siết. Nghe thì nhỏ nhặt, nhưng người dùng thường chỉ phát hiện khi món đồ đã hỏng.
Gần đây, nhiều hộ gia đình và chủ xưởng nhỏ bắt đầu hỏi về nguồn gốc và cách sản xuất vít, muốn biết dùng thép loại nào, lớp mạ ra sao. Đây là tín hiệu tích cực, vì người mua đang tự tìm hiểu trước khi quyết định.
Vít dù có đầu nhọn và thân ren sắc, cho phép bắn trực tiếp vào vật liệu mỏng như tôn hay nhựa mà không cần khoan mồi. Phần đầu nhọn giúp vít tự xuyên vào bề mặt, còn ren tự tạo đường ren bên trong vật liệu.
So với vít gỗ, ren vít dù thường ngắn hơn và bước ren gần nhau hơn, nhờ vậy bám chắc vào kim loại mỏng. Vít gỗ thì ren thưa hơn, ăn sâu vào thớ gỗ. Dùng nhầm loại, bạn sẽ thấy vít dần lỏng ra, hoặc vật liệu bị nứt quanh vị trí bắn.
Trên thị trường hiện có vài chủng loại quen thuộc:
Mỗi bề mặt có đặc tính riêng. Gỗ công nghiệp cần vít ren thưa và đầu không quá to, tránh làm vỡ lớp phủ. Gỗ tự nhiên chịu lực tốt hơn nên có thể dùng vít dài và đường kính lớn hơn một chút.
Với tường thạch cao thì cần cân nhắc khác. Vít nên có đầu rãnh tốt và chiều dài vừa phải, vì bắn sâu quá dễ làm vỡ bề mặt quanh vị trí vít. Khung nhôm yêu cầu vít có ren đều và lớp mạ không bong, nếu không vít sẽ dễ kẹt khi siết. Mái tôn thì cần vít có gioăng cao su chống dột, thường là loại mạ kẽm hoặc inox.
Có vài dấu hiệu cho thấy vít không phù hợp: đầu vít tuột khi siết, ren mòn nhanh, hoặc vít gãy giữa chừng. Khi gặp những dấu hiệu này, đừng cố siết thêm lực mà hãy đổi sang loại vít hợp với vật liệu đang dùng.
Nguyên tắc dễ nhớ nhất là chiều dài vít nên bằng khoảng hai đến ba lần độ dày tấm trên cùng, đồng thời ăn sâu vào tấm dưới ít nhất một đoạn đáng kể. Ví dụ, tấm ghép dày 18 mm thì bạn thường chọn vít khoảng 40 đến 50 mm. Độ dài này vừa đủ giữ chặt mà không xuyên ra mặt sau.
Số lượng vít phụ thuộc kích thước món đồ. Với một bộ tủ bếp, mỗi góc thường cần vài con, cộng thêm các điểm bản lề và ray trượt. Kệ tivi hay vách ngăn thì tính theo số điểm liên kết. Đội ngũ thường khuyên cộng thêm khoảng 10 đến 15 phần trăm dự phòng, phòng khi hỏng vài con trong lúc lắp đặt.
Khi mua, bạn nên cân nhắc giữa mua lẻ và mua theo lô. Mua lẻ linh hoạt hơn nhưng dễ thiếu giữa chừng, và lô sau có thể khác màu hoặc khác lớp mạ với lô đầu. Mua theo lô ổn định hơn cho công trình lớn, miễn là bạn tính trước số lượng cần dùng.
Trước khi dùng số lượng lớn, nên kiểm tra nhanh vài điểm. Ren cần đều, không lệch. Lớp mạ không bong tróc khi cọ tay. Đầu vít không còn bavia, tức những phần nhô ra sắc nhọn sót lại sau khi cắt hoặc dập, vì chúng dễ làm xước tay và vật liệu.
Cách chắc ăn nhất là thử vít trên vật liệu thật. Bắn thử vài con vào đúng tấm ghép sẽ dùng, rồi quan sát xem vít có tự khoan mượt không và có gãy hay không. Chỉ tốn vài phút, nhưng tránh được rủi ro khi đã bắn cả trăm con mới phát hiện vấn đề.
Khí hậu miền Nam nóng ẩm khiến vít dễ gỉ nếu bảo quản sai. Nên giữ vít trong hộp kín, có gói hút ẩm, đặt nơi khô ráo và tránh tiếp xúc trực tiếp với sàn xi măng. Vít inox ít gỉ hơn nhưng vẫn cần bảo quản cẩn thận.
Không chỉ công trình lớn mới cần vít nhiều. Một gia đình làm lại nội thất, một xưởng đóng kệ hay nhóm thợ lắp mái che đều dùng lượng vít đáng kể. Với các hệ khung, số điểm liên kết tăng rất nhanh khi công trình lớn dần.
Đặt theo lô có lợi ở chỗ chủng loại được đồng nhất từ đầu đến cuối. Các đợt hàng sau sẽ không lệch về màu mạ hay độ dài, giúp sản phẩm hoàn thiện đều tay. Thợ lâu năm rất coi trọng điều này khi làm nội thất hoặc kết cấu nhẹ.
Khi đặt hàng, hãy thống nhất rõ quy cách, số lượng, thời gian giao và cách đóng gói ngay từ đầu. Nếu không, rất dễ xảy ra tình trạng giao thiếu hoặc đến muộn đúng lúc đang thi công dở dang.
Phần lớn nhu cầu có thể đáp ứng bằng vít có sẵn. Nhưng đôi khi bạn cần kích thước lạ, ren đặc biệt, hoặc đầu vít theo thiết kế riêng cho một chi tiết máy hay sản phẩm đặc thù. Lúc này, gia công theo yêu cầu là lựa chọn hợp lý hơn.
Để đặt gia công, hãy chuẩn bị vài thông tin cơ bản. Bản vẽ hoặc mẫu vít cũ giúp bên sản xuất hiểu đúng yêu cầu. Nói rõ vật liệu như thép carbon hay inox, và lớp xử lý bề mặt như mạ kẽm hay mạ đen. Thông tin càng đầy đủ thì sản phẩm nhận về càng khớp nhu cầu thực tế.
Đội ngũ chúng tôi khuyên nên đặt mẫu thử trước khi chốt số lượng lớn. Mẫu giúp kiểm tra thực tế xem vít có vừa vật liệu và đủ lực giữ hay không. Nếu muốn so sánh quy cách và tham khảo báo giá, bạn có thể xem thêm gia công vít dù số lượng lớn tại Kim Khí Tiến Thành để có cái nhìn cụ thể hơn trước khi quyết định.
Sai lầm đầu tiên là chọn vít chỉ dựa vào giá. Vít rẻ thường mạ mỏng và thép không đồng đều, nên dễ gỉ và dễ gãy. Hãy nhìn vào lớp mạ và độ cứng của thép trước khi nhìn đến con số trên bảng giá.
Sai lầm thứ hai là siết quá lực. Nhiều người mới làm thường nghĩ siết càng chặt càng chắc. Thực tế, siết quá tay làm hỏng ren, nứt gỗ hoặc khiến đầu vít tuột. Siết vừa đủ đến khi các tấm ghép khít nhau là an toàn.
Sai lầm thứ ba là dùng chung một loại vít cho nhiều vật liệu khác nhau trong cùng món đồ. Gỗ và nhôm cần vít khác nhau, dùng lẫn lộn sẽ làm yếu một phần liên kết. Nên phân loại vít theo từng vị trí ngay từ đầu và dán nhãn để tránh nhầm lẫn khi thi công. Khi gặp các sự cố tương tự ở thiết bị gia dụng có bản lề và vít, bạn cũng có thể tham khảo cách xử lý các lỗi thường gặp để biết nguyên nhân và hướng khắc phục.
Hai loại này khá giống nhau về công dụng nên thường bị nhầm lẫn. Vít dù thường có ren ngắn, bước ren gần, phù hợp trên tôn và kim loại mỏng. Vít tự khoan có thể có thêm phần đầu khoan dài hơn, dùng cho vật liệu dày hơn một chút. Khi chọn, hãy xem bề dày vật liệu định bắn vào trước.
Nhà gần biển chịu không khí mặn, vít mạ kẽm sẽ gỉ nhanh hơn. Vít inox ít gỉ hơn nhiều nên phù hợp hơn cho môi trường này. Dù vậy, inox có giá cao hơn, nên bạn có thể dùng inox cho vị trí ngoài trời và mạ kẽm cho khu vực trong nhà khô ráo.
Nên đặt. Mẫu thử giúp kiểm tra kích thước, lớp mạ và độ cứng trên chính vật liệu sẽ dùng. Việc này tốn ít thời gian nhưng tránh được rủi ro phải đổi cả lô hàng lớn sau khi đã thi công xong một phần.
Với khung nhôm, vít cần ăn sâu vào thành nhôm ít nhất vài milimét và không chạm vào khoang rỗng bên trong. Cách an toàn là thử bắn một con trên đoạn nhôm cùng loại. Nếu vít giữ chắc, không xuyên thủng và không lỏng, bạn có thể áp dụng cho cả công trình.
Chọn đúng vít là việc nhỏ nhưng quyết định độ bền của cả món đồ. Dành thêm chút thời gian kiểm tra trước khi mua và thi công, bạn sẽ tiết kiệm được nhiều công sức về sau.